Jaki mszalik wybrać na mszę św. trydencką? 4 propozycje dla początkujących i zaawansowanych
Msza święta w tradycyjnym rycie rzymskim, nazywana potocznie Mszą trydencką, zachwyca bogactwem liturgii, pięknem łacińskich modlitw i wielowiekową tradycją Kościoła. Osobom, które po raz pierwszy uczestniczą w takiej Mszy, może jednak sprawiać trudność odnalezienie się w jej przebiegu. Co w danym momencie mówi kapłan? Kiedy wypada śledzić teksty modlitw, a kiedy po prostu trwać w skupieniu i modlitwie?
Właśnie dlatego warto sięgnąć po odpowiedni mszalik. Pomaga on lepiej zrozumieć liturgię, śledzić jej przebieg i świadomie uczestniczyć w modlitwie Kościoła. Wybór nie musi być trudny: jednemu wystarczy niewielki modlitewnik z podstawowymi tekstami, inny będzie potrzebował pełnego mszału z tekstami na cały rok liturgiczny. Nie zapominajmy też o najmłodszych, dla których przygotowano specjalne, bogato ilustrowane wydania.
Jaki mszalik na Mszę świętą trydencką wybrać? Przedstawiamy cztery propozycje dostępne w księgarni Dębogóra – od dobrego wprowadzenia w tradycyjną liturgię po rozbudowany mszał dla osób, które chcą mieć pod ręką teksty niemal wszystkich celebracji.
1. „Te Deum laudamus” – dobry początek przygody z tradycyjną liturgią
Modlitewnik „Te Deum laudamus” – zobacz w księgarni Dębogóra
Nie każdy, kto zaczyna chodzić na Mszę trydencką, potrzebuje od razu obszernego mszału. Czasem lepiej zacząć od niewielkiej książki, która pozwoli oswoić się z łacińskimi modlitwami i pomoże wejść w atmosferę tradycyjnej liturgii. Taką rolę może pełnić modlitewnik Te Deum laudamus.
W środku znajdziemy modlitwy na każdy dzień, niedzielną kompletę, części stałe Mszy świętej, a także litanie, modlitwy do świętych, pieśni, Drogę Krzyżową, Gorzkie Żale, Godzinki i różaniec. Książka zawiera również rachunek sumienia pomocny w przygotowaniu do sakramentu pokuty – zarówno dla osób regularnie przystępujących do spowiedzi, jak i tych, które robią to rzadziej.
Warto zwrócić uwagę na nowe wydanie, rozszerzone o ponad 40 stron. Dodano w nim między innymi nowe melodie Kyriale i Credo, litanię o pokorę oraz poprawiono błędy z wcześniejszej edycji. To dobra wiadomość także dla osób, które chcą nie tylko modlić się z książką, lecz również włączać się w śpiew podczas liturgii.
Trzeba jednak pamiętać o ważnym ograniczeniu: jeśli zależy nam przede wszystkim na śledzeniu przebiegu Mszy świętej, „Te Deum laudamus” zawiera jedynie części stałe Mszy po łacinie z tłumaczeniem na język polski. Nie znajdziemy w nim pełnych tekstów poszczególnych Mszy, w tym zmiennych modlitw i czytań przypisanych do konkretnych dni.
Czy to oznacza, że nie warto wybierać tej książki? Wręcz przeciwnie. Na początek może okazać się bardzo pomocna. Pozwala poznać najważniejsze modlitwy, oswoić się z ich łacińskim brzmieniem i stopniowo lepiej rozumieć, co dzieje się podczas Mszy trydenckiej. To rozsądny wybór dla tych, którzy chcą najpierw zrobić pierwszy krok, zanim sięgną po pełny mszalik.
2. „Mój niedzielny mszalik” – gdy chcesz śledzić tekst Mszy przy ołtarzu
Mój niedzielny mszalik – sprawdź w księgarni Dębogóra
Jeżeli najważniejszym celem jest świadome uczestnictwo w tradycyjnej Mszy świętej i rozumienie tego, co kapłan odmawia przy ołtarzu, warto wybrać książkę zawierającą teksty liturgiczne na konkretne dni. Właśnie taką propozycją jest Mój niedzielny mszalik ks. Józefa Stedmana, będący reprintem wydania z 1940 roku.
Największą zaletą tej książki są teksty Mszy świętej na wszystkie niedziele oraz najważniejsze uroczystości i święta. Dzięki temu można nie tylko poznawać stały porządek liturgii, ale również śledzić modlitwy i teksty właściwe dla danego dnia. To istotna różnica w porównaniu z modlitewnikiem zawierającym wyłącznie części stałe Mszy.
Autor zadbał również o to, by korzystanie z mszalika nie wymagało wcześniejszego przygotowania ani znajomości łaciny. Zastosował system numeracji, który pomaga przechodzić między częściami stałymi a zmiennymi. W praktyce oznacza to, że nie trzeba za każdym razem szukać właściwego fragmentu na własną rękę. Można spokojniej podążać za przebiegiem liturgii i stopniowo uczyć się jej struktury.
W wydaniu znajdują się ponadto przypisy objaśniające niektóre różnice liturgiczne w stosunku do Mszału Rzymskiego z 1962 roku. Są one przydatne dla osób, które chcą lepiej poznać tradycyjną liturgię i zrozumieć specyfikę poszczególnych tekstów.
Dużym atutem jest także poręczny format: książka ma 352 strony i mieści się w dłoni, dzięki czemu wygodnie zabrać ją do kościoła.
Komu polecamy „Mój niedzielny mszalik”? Przede wszystkim osobom początkującym, które chcą aktywnie śledzić Mszę trydencką, a także tym, którzy regularnie uczestniczą w niedzielnej liturgii i szukają praktycznej pomocy do modlitwy. To dobry kompromis między prostotą a funkcjonalnością – znacznie bardziej rozbudowany niż podstawowy modlitewnik, a jednocześnie mniej obszerny niż pełny mszał codzienny.
3. „Mszał rzymski” z 1963 roku – kompletny mszalik na cały rok liturgiczny
Mszał rzymski – mszalik codzienny z 1963 r., opracowany przez benedyktynów tynieckich
Dla osób, które chcą mieć pod ręką możliwie pełną pomoc do uczestnictwa w tradycyjnej liturgii, najlepszą propozycją będzie Mszał rzymski, czyli mszalik codzienny opracowany przez benedyktynów tynieckich. To reprint wydania z 1963 roku, opublikowanego w przekładzie i opracowaniu benedyktynów z Tyńca, z imprimatur biskupa Karola Wojtyły.
W tym przypadku mamy już do czynienia z obszernym, ponad 1500-stronicowym tomem, który może służyć przez wiele lat. Zawiera części stałe i zmienne Mszy świętej na cały rok kościelny, w języku łacińskim i polskim. Wyjątek stanowią teksty lekcji i Ewangelii, które podano po polsku. Dzięki temu można korzystać z niego zarówno podczas codziennej Mszy, jak i w niedziele, uroczystości oraz inne dni roku liturgicznego.
Zakres książki jest znacznie szerszy niż w przypadku mszalików przeznaczonych przede wszystkim na niedziele. Znajdziemy w niej między innymi:
części stałe i zmienne Mszy świętej na cały rok kościelny;
Msze wspólne i własne o świętych oraz Msze wotywne;
liturgię pogrzebu i ryty sakramentów;
nabożeństwa, modlitwy i pieśni;
skrót katechizmu i objaśnienia liturgiczne;
kalendarz liturgiczny według Missale Romanum z 1962 roku oraz tabelę świąt ruchomych do 2050 roku;
spisy, indeksy i ilustracje zaczerpnięte ze starych mszałów i mszalików.
To szczególnie ważne dla osób, które uczestniczą w Mszach również w dni powszednie, chcą śledzić liturgię różnych świąt albo potrzebują tekstów na mniej typowe celebracje. Zamiast ograniczać się do niedzielnego porządku, mogą korzystać z jednego tomu obejmującego rozmaite okresy i okazje liturgiczne.
Warto zwrócić uwagę również na samo wydanie. Książka liczy 1520 stron, ma zintegrowaną oprawę, sześć zakładek ułatwiających odnajdywanie potrzebnych fragmentów oraz format 11 × 18,5 cm. To pozycja przygotowana z myślą o długotrwałym użytkowaniu.
Nie ma co ukrywać: spośród czterech opisanych propozycji jest to wariant najdroższy, ale zarazem najbardziej kompletny. Jeżeli ktoś poważnie myśli o regularnym uczestnictwie w tradycyjnej Mszy świętej i chce mieć jeden mszalik na cały rok liturgiczny, zakup tego wydania jest inwestycją, którą trudno przecenić. To propozycja dla wymagających, ale również dla tych, którzy wolą od razu sięgnąć po pełne opracowanie zamiast stopniowo wymieniać kolejne książki.
4. „Tarsycjuszek” – mszalik dla dzieci, które poznają tradycyjną Mszę
Tarsycjuszek. Mszalik dla dzieci – poznaj książkę
Wprowadzenie dziecka w świat tradycyjnej liturgii wymaga nieco innego podejścia niż pomoc osobie dorosłej. Długie objaśnienia i rozbudowane teksty mogą być dla najmłodszych trudne, dlatego warto sięgnąć po książkę, która przemawia do nich również obrazem. Takim wydaniem jest Tarsycjuszek. Mszalik dla dzieci.
To niewielka, pięknie ilustrowana książka przygotowana z myślą nawet o dzieciach, które nie potrafią jeszcze samodzielnie czytać. Jej ilustracje pomagają skupić uwagę na obrzędach Mszy świętej w tradycyjnym rycie rzymskim i pobudzają wyobraźnię. Dzięki nim dziecko może stopniowo oswajać się z tym, co widzi w kościele, i lepiej rozumieć znaczenie poszczególnych gestów oraz wydarzeń liturgicznych.
Tarsycjuszek zawiera części stałe Mszy świętej. Nie jest więc pełnym mszalikiem z tekstami na poszczególne dni roku liturgicznego. Jego zadanie jest inne: ma być pierwszą pomocą w poznawaniu tradycyjnej liturgii i wprowadzać dziecko w świat modlitwy w sposób dostosowany do jego wieku.
Książka liczy 74 strony, w tym 33 całostronicowe, kolorowe ilustracje autorstwa Joëlle d’Abbadie. Tekst przygotowali benedyktyni z Fontgombault. Twarda oprawa sprawia, że mszalik dobrze nadaje się do regularnego zabierania do kościoła.
Co ważne, Tarsycjuszek może być początkiem dłuższej drogi. Kiedy dziecko podrośnie i będzie gotowe na bardziej rozbudowane teksty, można sięgnąć po pełniejszy mszalik dziecięcy – Tarsycjusza, przeznaczonego dla dzieci w wieku od 7 do 14 lat.
To propozycja dla rodziców, którzy chcą, by ich dzieci nie tylko towarzyszyły im podczas Mszy trydenckiej, ale również stopniowo odkrywały jej piękno i uczyły się modlitwy. Dobrze dobrana książka może pomóc zamienić czas spędzony w kościele w okazję do poznawania wiary, a nie tylko obserwowania niezrozumiałych dla dziecka obrzędów.
Jaki mszalik na Mszę trydencką wybrać? Krótkie podsumowanie
Każda z opisanych książek odpowiada na nieco inne potrzeby. Wybór zależy przede wszystkim od tego, czy szukamy podstawowej pomocy do modlitwy, chcemy śledzić teksty niedzielnej liturgii, potrzebujemy pełnego mszału na cały rok, czy też pragniemy wprowadzić w tradycyjną Mszę nasze dzieci.
Na początek i do codziennej modlitwy: Te Deum laudamus – poręczny modlitewnik z częściami stałymi Mszy po łacinie i po polsku oraz bogatym wyborem modlitw i nabożeństw.
Do śledzenia niedzielnej Mszy: Mój niedzielny mszalik – zawiera teksty na wszystkie niedziele oraz najważniejsze uroczystości i święta, a także system numeracji ułatwiający korzystanie z książki.
Dla osób szukających kompletnego opracowania: Mszał rzymski z 1963 roku – obszerny mszalik z tekstami na cały rok liturgiczny, Mszami o świętych, Mszami wotywnymi, liturgią pogrzebu i wieloma dodatkowymi materiałami.
Dla najmłodszych: Tarsycjuszek – ilustrowana pomoc, która pozwala dzieciom poznawać przebieg tradycyjnej Mszy świętej w sposób dostosowany do ich możliwości.
Jeżeli dopiero zaczynasz swoją przygodę z Mszą trydencką, nie musisz od razu kupować największego i najbardziej rozbudowanego wydania. Warto zacząć od książki odpowiadającej Twoim potrzebom, a z czasem sięgnąć po bardziej szczegółowe opracowanie. Jeśli natomiast szukasz jednego mszalika na lata, który pomoże Ci śledzić liturgię przez cały rok kościelny, pełny Mszał rzymski będzie najwszechstronniejszym wyborem.
W księgarni Dębogóra znajdziesz zarówno książki pomagające stawiać pierwsze kroki w tradycyjnej liturgii, jak i rozbudowane wydania dla osób, które chcą coraz głębiej poznawać skarbiec modlitw Kościoła. Niezależnie od wyboru, dobry mszalik może stać się czymś więcej niż tylko pomocą w śledzeniu tekstu – może pomóc wejść w rytm liturgii, lepiej rozumieć jej modlitwy i pełniej przeżywać spotkanie z Bogiem.
Polecane
Mszał rzymski (mszalik codzienny z 1963 r.) oprac. benedyktyni tynieccy
