Międzymorze. Geopolityka-Geoekonomia-Geokultura

Książka Tomasza Grzegorza Grosse stanowi ważną propozycję dla wszystkich, którzy chcą lepiej rozumieć mechanizmy działania państwa oraz długofalowe konsekwencje podejmowanych decyzji. Jak podkreśla Leszek Skiba z Instytutu Sobieskiego, jest to lektura pozwalająca spojrzeć na pozycję Polski w świecie w perspektywie strategicznej i długoterminowej.

Dla Polaków, od wieków sąsiadujących z Rosją i Niemcami, geografia ma szczególne znaczenie. Położenie między tymi mocarstwami wymusza bowiem fundamentalny wybór: między podporządkowaniem a skutecznym zabezpieczeniem własnej wolności. Po przełomie 1989 roku głównym celem polskiej polityki było szybkie włączenie się w struktury zachodnie, przede wszystkim do Unii Europejskiej i NATO. Osiągnięcie tego celu wielu przedstawicieli elit uznało za zwieńczenie procesu transformacji, co w praktyce doprowadziło do osłabienia myślenia strategicznego i rezygnacji z aktywnego wykorzystywania tych struktur dla realizacji długofalowych interesów państwa.

Autor zwraca uwagę na znaczenie geoekonomii, rozumianej jako wykorzystywanie narzędzi gospodarczych do osiągania celów geopolitycznych. Warunkiem jej skuteczności jest istnienie silnego państwa, zdolnego do prowadzenia spójnej i konsekwentnej polityki. Równie istotna jest geokultura, czyli umiejętne wykorzystywanie zasobów kulturowych w działaniach międzynarodowych.

Pomimo doświadczeń historycznych, wskazujących na zagrożenia wynikające z polityki imperialnej Moskwy i Berlina, polskie elity często wykazywały dystans wobec myślenia w kategoriach interesu wspólnoty politycznej. W tym kontekście autor podkreśla znaczenie koncepcji Międzymorza, która – z perspektywy geograficznej – jawi się jako jeden z kluczowych warunków utrzymania suwerenności Rzeczypospolitej.