Historia wypraw krzyżowych i frankijskiego Królestwa Jerozolimy

TOM III: Muzułmańska monarchia i frankijska anarchia

Klasyczne dzieło o wyprawach krzyżowych autorstwa wybitnego francuskiego historyka i orientalisty René Grousseta.

Już w chwili publikacji praca René Grousseta wzbudzała emocje. Autor przedstawił dzieje krucjat na Bliskim Wschodzie jako przedsięwzięcie w dużej mierze związane z francuską kulturą i polityką, ukazując państwa krzyżowców w Palestynie i Syrii jako zamorskie enklawy średniowiecznej Francji. Taka perspektywa spotkała się z krytyką części późniejszych historyków, ale jednocześnie nadała dziełu wyrazisty i oryginalny charakter.

Największą wartością książki pozostaje jednak imponująca znajomość źródeł. Grousset swobodnie korzysta z zachodnich kronik łacińskich i starofrancuskich, a zarazem szeroko sięga po przekazy kronikarzy arabskich. Jako wybitny orientalista i znawca świata muzułmańskiego potrafił przedstawić dzieje krucjat z uwzględnieniem realiów politycznych, geograficznych i kulturowych Bliskiego Wschodu.

Autor nie idealizuje przy tym samych krzyżowców – również ich działania poddaje krytycznej ocenie. Dzięki temu jego dzieło nie jest jedynie opowieścią o militarnych sukcesach, lecz szeroką panoramą świata, w którym ścierały się interesy, religie i cywilizacje.

Większość ustaleń Grousseta zachowała swoją wartość, a jego trzytomowa koncepcja historii wypraw krzyżowych stała się inspiracją dla kolejnych badaczy, w tym Stevena Runcimana. To ważna pozycja dla wszystkich zainteresowanych średniowieczem, historią krucjat oraz dziejami chrześcijańskiego i muzułmańskiego Wschodu.