Ameryka jako problem. Demoliberalne imperium w perspektywie tradycji europejskiej
Ameryka jako problem – Stany Zjednoczone w perspektywie europejskiej tradycji
Czy współczesną Amerykę można zrozumieć bez uproszczeń? Jacek Bartyzel w książce Ameryka jako problem. Demoliberalne imperium w perspektywie tradycji europejskiej proponuje spojrzenie wyraźnie zakorzenione w europejskiej tradycji konserwatywnej. Zamiast kolejnej opowieści o „amerykańskim śnie” otrzymujemy analizę ideowych źródeł Stanów Zjednoczonych oraz przemian amerykańskiej prawicy – od neokonserwatyzmu i libertarianizmu po współczesny ruch MAGA.
Autor zestawia wielką politykę z konkretnymi postaciami i wydarzeniami. Przygląda się m.in. Orestesowi A. Brownsonowi i Paulowi Ryanowi, podejmując temat napięcia między katolicyzmem a amerykanizmem. Powraca również do wojny secesyjnej i postaci Abrahama Lincolna, analizując funkcjonujące wokół niej historyczne narracje. Osobne miejsce zajmuje Charlottesville i zjazd Unite the Right z 2017 roku, który zakończył się gwałtownymi starciami i śmiercią Heather Heyer.
Szczególnie dużo miejsca poświęcono współczesnym przemianom amerykańskiej prawicy. Donald Trump, Steve Bannon, Tucker Carlson, Patrick J. Deneen i Curtis Yarvin stają się punktami odniesienia dla rozważań o zmianach zachodzących w amerykańskiej myśli politycznej. Bartyzel omawia także Projekt 2025 – obszerny program proponowanych zmian w funkcjonowaniu amerykańskiego państwa – oraz analizuje znaczenie hasła MAGA i związanych z nim idei.
Książka stawia również pytania o to, czym w Stanach Zjednoczonych są dziś prawica, konserwatyzm i wolność oraz na ile pojęcia te odpowiadają ich europejskim odpowiednikom. Dzięki temu współczesne wydarzenia zostają przedstawione na tle historii idei, przemian ustrojowych i sporów o kształt państwa.
Ameryka jako problem to polemiczna i erudycyjna próba spojrzenia na Stany Zjednoczone z perspektywy europejskiej tradycji politycznej. Nie jest to książka, która ma pozostawić czytelnika obojętnym – raczej zaprasza do konfrontacji z argumentami autora, własnej refleksji i dyskusji nad kierunkiem przemian współczesnej Ameryki.