Socjalizm w mundurze. Adolf Hitler i jego wizja narodowego socjalizmu
Socjalizm w mundurze to prowokująca do dyskusji książka niemieckiego historyka i socjologa Rainera Zitelmanna, która proponuje nowe spojrzenie na ideologię Adolfa Hitlera i genezę narodowego socjalizmu. Autor, opierając się na szerokim materiale źródłowym – przemówieniach, dokumentach oraz prywatnych rozmowach przywódcy III Rzeszy – analizuje gospodarcze i społeczne elementy programu Narodowosocjalistycznej Niemieckiej Partii Robotników.
Zitelmann zwraca uwagę na znaczenie antykapitalistycznej retoryki oraz populistycznych obietnic poprawy warunków życia zwykłych Niemców, które – jego zdaniem – odegrały istotną rolę w zdobyciu masowego poparcia dla ruchu nazistowskiego w czasie głębokiego kryzysu gospodarczego. Autor pokazuje również, jak w wypowiedziach Hitlera pojawiały się coraz bardziej radykalne postulaty dotyczące roli państwa w gospodarce.
Jedną z największych wartości książki jest bogactwo materiałów źródłowych. Liczne cytaty z wypowiedzi Hitlera oraz członków jego najbliższego otoczenia pozwalają czytelnikowi lepiej zrozumieć sposób myślenia twórcy ideologii, która doprowadziła do tragedii II wojny światowej i jednych z największych zbrodni w historii.
Socjalizm w mundurze to fascynująca i jednocześnie niepokojąca analiza jednego z najbardziej destrukcyjnych systemów politycznych XX wieku. Lektura skłania do refleksji nad tym, w jaki sposób populistyczne hasła i obietnice społeczne mogą zostać wykorzystane do budowy systemu totalitarnego.
Napisano już wiele biografii Adolfa Hitlera. Ale książka Rainera Zitelmanna nie jest kolejną biografią przywódcy III Rzeszy. Autor podjął trud zebrania i oceny wszystkich wypowiedzi oraz pism Hitlera, torując tym samym drogę do pełniejszego zrozumienia samooceny tego ostatniego, natury jego ideologii oraz jego celów i polityki. […] Sam Zitelmann postanowił wstrzymać się od ocen moralnych, dzięki czemu ta skrupulatna praca naukowa przemawia tym donioślej. Jego książka stanowi kamień milowy w rozumieniu osoby Adolfa Hitlera. – Klemens von Klemperer niemiecko-amerykański historyk badacz niemieckiego ruchu oporu przeciwko Hitlerowi