Bunt duszy polskiej + Roman Dmowski w świetle listów i wspomnień

Zestaw zawierający 2 książki:

- Bunt duszy polskiej. O twórczości politycznej i literackiej Romana Dmowskiego (z lat 1893-1934)

- Roman Dmowski w świetle listów i wspomnień

***

Bunt duszy polskiej. O twórczości politycznej i literackiej Romana Dmowskiego z lat 1893–1934 to obszerna i wielowymiarowa opowieść o myśli, pisarstwie i duchowym świecie Romana Dmowskiego. Krzysztof Kosiński ukazuje go nie tylko jako polityka i ideologa, ale przede wszystkim jako wybitnego pisarza politycznego, którego refleksje wyrastały z doświadczenia narodu walczącego o zachowanie własnej tożsamości.

Autor prowadzi czytelnika przez najważniejsze dzieła i idee Dmowskiego – od Myśli nowoczesnego Polaka, przez Podstawy polityki polskiej, aż po późne rozważania o państwie, cywilizacji, religii i kulturze. To zarazem fascynująca podróż przez historię polskich sporów ideowych przełomu XIX i XX wieku oraz próba odpowiedzi na pytanie, czym była i czym może być polskość.

Drugie, poprawione wydanie zostało rozszerzone o nowe źródła, uzupełnienia i korekty autora. Pierwsze wydanie książki zostało uhonorowane Nagrodą Literacką im. Józefa Mackiewicza w 2024 roku, zdobywając uznanie zarówno historyków, jak i czytelników zainteresowanych historią idei i dziejami polskiej myśli narodowej.

Bunt duszy polskiej to jedna z najważniejszych współczesnych publikacji poświęconych twórczości Dmowskiego – napisana z rozmachem, oparta na imponującej bazie źródłowej i zachęcająca do samodzielnego myślenia o historii, narodzie i kulturze.

Nie straciła aktualności konstatacja Piotra Wierzbickiego, wnuka Andrzeja, członka Ligi Narodowej, poczyniona jeszcze w latach osiemdziesiątych XX wieku: „Parę przychylnych zdań o Romanie Dmowskim, wybitnym mężu stanu i publicyście politycznym, jest naruszeniem tabu. Gdzieś w Warszawie, na jakimś seminarium, kilku absolutnie tak samo myślących kulturalnych panów wypracowało wspólną, odpowiedzialną i wyważoną ocenę dorobku Dmowskiego i do tego jeszcze załącznik, że aby uniknąć ocen błędnych, prawo do wspominania o Dmowskim otrzymują tylko oni. Potem biorą Dmowskiego na języki inni panowie z warszawskiej kawiarni. A w końcu okazuje się, że w szerokich kręgach polskiej inteligencji wyraz »endek« brzmi dziś jak obelga, oznacza osobnika podejrzanego, spod ciemnej gwiazdy, reakcjonistę, obskuranta i do tego kolaboranta”. Bywało i tak, że Dmowskiego w ogóle się nie czytało, lecz wydawało o nim aprioryczne sądy mające potwierdzać przynależność do tzw. sfery ludzi na pewnym poziomie. W rezultacie wie się na ogół o Dmowskim to, co wyobrażają sobie o nim jego krytycy czy przeciwnicy.

Ze wstępu

Autor ma zupełną rację wskazując, że «Dmowski zasługuje na czytanie». Prawdą jest niestety, że nie jest pisarzem politycznym czytanym, a także że się do tego przyczyniły czynniki politycznej natury, związane z utratą suwerenności przez Polskę w wyniku II wojny światowej, na co nałożyły się refleksy wcześniejszych walk politycznych. [...] Do przypominanych przez Autora gorzkich refleksji Piotra Wierzbickiego, który w połowie lat 80. skarżył się na klimat, w którym już parę przychylnych zdań staje się naruszeniem tabu, niewiele można dziś dodać. Może poza uwagą, że pod wieloma względami tabu działa dziś silniej niż wówczas. W rezultacie postać Dmowskiego znikła ze świadomości społecznej, to zaś, co się o nim wie, lub ściślej się wyrażając, co się z jego nazwiskiem kojarzy, stanowi rodzaj mozaiki, której elementy zaczerpnięte zostały z wizerunku, tworzonego przez jego przeciwników w toku walki politycznej. Zamiast wiedzy, reprodukowany jest zatem dawny hejt. Jako że w grę wchodzi postać wybitna, o wyjątkowych zasługach dla Polski, takiego stanu rzeczy nie można akceptować i każda wartościowa książka stanowi wymierny postęp.

prof. Krzysztof Kawalec

Książka prof. Krzysztofa Kosińskiego jest z pewnością ewenementem. O Romanie Dmowskim napisano wprawdzie kilka książek, ale wszystkie one są biografiami polityka, którego myśl i pisarstwo brane są pod uwagę jedynie w funkcji wyjaśnienia działania politycznego tego męża stanu. Kosiński napisał natomiast jako pierwszy monografię ukazującą Dmowskiego jako pisarza i myśliciela politycznego oraz przebytą przez niego drogę intelektualną.

prof. Jacek Bartyzel

To wspaniała rzecz, że ta książka się ukazała. (...) To miód na moje serce, ponieważ zaczynamy odwojowywać pamięć o czymś, co zostało zasypane niewiarygodną stertą bredni, głupot i to wspólnym wysiłkiem komunistów, inteligencji lewicowej, inteligencji uznawanej za prawicową żyjących w paradygmatach piłsudczykowskich... wszystkie brednie, które piłsudczycy nawypisywali w okresie międzywojennym, przeszły do III RP jako pamięć odzyskana. Tymczasem to były propagandowe kłamstwa. W tej książce opisano rzeczy, które kompletnie nie przebijają się do świadomości społecznej.

Rafał Ziemkiewicz

Po przeczytaniu książki ‘Bunt duszy polskiej’ mam wrażenie, że to najlepsza biografia polityczna Dmowskiego i poczucie, że przy wszystkich wadach i problemach II RP, byli tam prawdziwi, realni politycy i ludzie, którzy potrafili zdefiniować polski interes narodowy.

Paweł Lisicki

***

Roman Dmowski w świetle listów i wspomnień - polecamy książkę z jednej strony fundamentalną, bo zbierającą podstawowe źródła dla biografii Romana Dmowskiego, z drugiej niezwykle oryginalną, bo pokazującą lidera obozu narodowego także od strony najmniej lub w ogóle nieznanej. Od strony życia osobistego, momentami wręcz intymnego.

Prawie 900 stron. Listy, wspomnienia, zdjęcia. Należałoby powiedzieć — nieznane listy, nieznane wspomnienia, nieznane zdjęcia. Ale przez to lektura jeszcze bardziej wciągająca... A jeszcze spisane osobiste relacje i osób mu najbliższych, tych których zaliczał do przyjaciół, i których traktował jako rodzinę.

Przede wszystkim jednak listy. Pisał ich bardzo dużo. Do Reymonta, do Żeromskiego, do Paderewskiego... Mój drogi Władku, Szanowny kolego, Czcigodny Panie. A czasami już zupełnie kolokwialnie: „Kochany Reymoncie, – że tak sobie zacznę angielskim zwyczajem”. Najczęściej o rzeczach ważnych i poważnych. Innym razem lekko i dowcipnie. Momentami złośliwie i prawie że plotkarsko. W listach do Żeromskiego (o „zagwożdżonej mózgownicy”) bardziej niż frywolnie. Zdarza się że żartem jest cały list, jak ten do Reymonta, gdy Dmowski podając się za komisarza policji zapowiada swój przyjazd do Włoch.

Cała ta korespondencja pokazuje Dmowskiego oczywiście jako wybitnego męża stanu, wielkiego polityka, człowieka o niezwykle szerokich horyzontach intelektualnych i rozległych kontaktach, ale także jako osobę bardzo serdeczną, dowcipną, z nieskrywaną potrzebą relacji z ludźmi.
Każdy więc może znaleźć w tej książce to co lubi najbardziej: ktoś politykę i ideologię, ktoś inny spiski i intrygi, jeszcze inni czar minionych czasów, bez internetu, sms-ów, portali społecznościowych; bez „znajomych”, „polubień” i „czatowania” ale z przyjaciółmi, którym jest się wiernym, z wrogami, z którymi się walczy i z Polską której się służy.

***

[Roman Dmowski] Znany — a zarazem nieznany kompletnie. Książka, którą dostajecie Państwo do ręki, jest fantastycznym sposobem wypełnienia luki w naszej pamięci. Stanowi znakomite kompendium wiedzy o jednym z największych Polaków w dziejach, i to zarówno o jego działalności publicznej, jak i — poprzez zebraną korespondencję — o jego równie odległej od stereotypowych wyobrażeń o „twórcy polskiego nacjonalizmu” prywatności. Polecam ją najserdeczniej każdemu Polakowi.

Rafał A. Ziemkiewicz