Ukryty – odkryć nieznane życie Romana Brandstaettera

Kim był Roman Brandstaetter, autor monumentalnej, czterotomowej powieści Jezus z Nazarethu, który przywrócił literackiemu obrazowi Chrystusa semickie rysy i głęboki wymiar historyczny? Dla wielu pozostaje przede wszystkim wybitnym pisarzem chrześcijańskim, twórcą Kręgu biblijnego i franciszkańskiego oraz poruszających modlitw. Tymczasem za tym dobrze znanym wizerunkiem kryje się biografia pełna napięć, przemilczeń i pytań, na które niełatwo znaleźć odpowiedź.

Życie Brandstaettera dzieliło się na dwa odmienne etapy. W okresie przedwojennym był gorliwym syjonistą, zdecydowanie sprzeciwiającym się asymilacji Żydów. Po wojnie stał się chrześcijańskim świadkiem Ewangelii i autorem dzieła, które na nowo przybliżyło czytelnikom postać Jezusa. Miał świadomość, że jego konwersja może zostać odebrana przez część żydowskiego otoczenia jako zdrada, a przedwojenne publikacje mogą z kolei budzić sprzeciw wśród Polaków. W rezultacie otoczył znaczną część swojej wcześniejszej biografii i twórczości zasłoną milczenia.

„Jestem ukryty za zasłoną…” – zapisał w kalendarzu. Te słowa stają się kluczem do opowieści o człowieku, który nie potrafił lub nie chciał opowiedzieć całej historii własnego życia.

Jan Grzegorczyk, autor bestsellerowego cyklu o księdzu Groserze i przyjaciel Brandstaettera, podejmuje próbę odsłonięcia tej nieznanej biografii. Czterdzieści lat po śmierci pisarza dociera do niepublikowanych wcześniej materiałów archiwalnych i przywołuje własne rozmowy z nim oraz ze świadkami jego życia. Wśród nich znaleźli się Tamara Karren, pierwsza żona Brandstaettera, Mordechaj Palzur, jego krewny i były ambasador Izraela w Polsce, a także ojciec Jan Góra.

Z tych świadectw wyłania się portret człowieka, którego nie sposób zamknąć w jednej interpretacji. Autor ukazuje nieznane epizody, trudne wybory i przemiany, próbując zrozumieć, co skłoniło Brandstaettera do ukrycia tak istotnej części własnej przeszłości. Jest przekonany, że pisarz pragnął zostać „odkryty dla wieczności” – choć zarazem przyznaje, że nawet ta książka odsłania tylko fragment jego historii.

„Ukryty” to opowieść o wierze, tożsamości, pamięci i cenie życiowych wyborów. To także próba spotkania z Romanem Brandstaetterem nie tylko jako wielkim pisarzem, lecz również jako człowiekiem pełnym sprzeczności, którego biografia wciąż pozostaje zagadką.

Bo nie każdą tajemnicę można rozwikłać do końca. Pisarz nadal pozostaje Tajemnicą.